Brand

Nieuwe bunkerdeuren geplaatst

In september kregen we via een Deense relatie een paar bunkerdeuren (type 434P01) in bezit. Afkomstig uit een bunker militair gebied bij Holstrebro. We zijn twee weekeinden bezig geweest om de zware dubbele gasdichte deur in onze luchtafweerbunker L410A te plaatsen. De deur is tweedelig en ieder deel weegt 320 kg. Alles moest een smal trapje af. Eerst de onderste helft maar het bovenste deurdeel moest een meter omhoog waartoe we de ruimte op moesten vullen met 20 pallets. De vreugde was groot toen alles perfect bleek te passen dankzij de Duitse standaardbouw.

Canadese piloot (95 jr.) bezoekt Tiger

Afgelopen zondagochtend hadden we op de Tigerstelling bezoek van een hoog bejaarde Canadees, John Prince, 95 jaar jong. Hij was in de oorlog piloot op een Lancaster bommenwerper en was in augustus 1945 een week op Terschelling “just for fun”, aldus John. Hij vertelde over vissen en meisjes.

Hij kende ook nog een paar woorden Nederlands. Hille van Dieren had hem opgehaald van Bornholm. John maakt nu sinds 70 jaar dezelfde bezoeken als in 1945, incl een bezoek aan Duitsland. Hij heeft van Hille een exemplaar van het boek “Tigerstelling” van Peter van Leeuwen meegekregen als herinnering aan dit bezoek.

De eerste officiële excursie op 25 juni 2015.

En dan is het zover…. De eerste excursie van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling op de Tigerstelling. Zijn we er klaar voor? Eigenlijk nog niet helemaal. Het infocentrum  nadert zijn voltooiing maar er moet nog veel aan de inrichting en expositie gebeuren. Ook  in het terrein en rond de bunkers is nog werk zat om over de bewegwijzering maar te zwijgen. Maar wat wel klaar is, ons excursieverhaal!

Volgens de opgave van de VVV komen er deze dag 16 mensen naar de Tigerstelling. Het is mooi weer. We zetten enkele bankjes in een kring voor het  infocentrum. De spanning neemt wat toe. Dan komen de eerste gasten puffend van de warmte het steile toegangsweggetje op naar boven en worden vriendelijk verwelkomd. Het loopt zachtjes aan vol. De kring is compleet en de excursieleider start zijn openingsverhaal over de bouw, de rol van- en de aantallen bunkers op de Westbatterij, Margotstelling, 10 H en de Oostbatterij.

Na een verder inleidend verhaal maken we een wandeling langs verschillende bunkers en duiken we hier en daar naar binnen. De inrichting van “de Sleutel”  – een FLAK bunker van het type 410A – schiet al  aardig op. We komen o.a. een Tobroek-bunker tegen met 2 aangekoppelde bemanningsverblijven en een Seeburgbunker. Deze bunker was de eerste commandocentrale van de stelling. Van hieruit werden de eerste nachtelijke gevechten met de geallieerde bommenwerpers geleid. We gaan langs de “Vleermuisbunker” en de “Telefooncentrale” en komen dan bij “de Gevangenis”. In deze kleine ruimte schreven de Duitse soldaten een aantal teksten op de wanden tijdens hun verblijf aldaar. Dan lopen we met de groep naar de grootste bunker van Terschelling; De Berthabunker. Iedereen is onder de indruk van dit betonnen kolos. We stappen naar binnen en ervaren de geheimzinnige sfeer van een bunker. 
In de Führungsraum leggen we uit op welke manier de geallieerde bommenwerpers werden onderschept door Duitse Nachtjagers (jachtvliegtuigen) met behulp van de Seeburgtisch. We lopen vervolgens door de Flukoruimte en de Bereitschafsraumen naar het onderste deel van de Seeburgtisch en klimmen vervolgens bij de Nahkampfraum weer naar buiten. De groep moet even wennen aan het buitenlicht. Dan lopen we via een loopgraaf over een nog verborgen bunker naar het infocentrum. 
We zijn nu ongeveer anderhalf uur onderweg geweest. De excursieleiders bedanken de groep en zijn blij met de spontane positieve reacties.

De eerste excursie was naar ons idee gezellig en voor iedereen leerzaam!

Azijnfles gevonden

Tijdens het uitgraven van  de radar reparatiebunker vonden wij deze prachtige Tsjechische azijnfles. Op de fles zijn cijfers te zien die corresponderen met de inhoudsmaat. Deze fles wordt toegevoegd aan de collectie bodemvondsten.

Antieke azijn fles

About Freedom in de bunkers tijdens Oerol

About Freedom heeft het afgelopen jaar 70 jaar bevrijding willen gedenken met een unieke tour langs 12 steden, die liggen aan de bevrijdingsroute in Nederland en de laatste plaats die ze aandeden was Terschelling tijdens Oerol.

Er was bijna geen toepasselijker plek op het eiland denkbaar voor dit project dan de bunkers op de Tiger en het enthousiasme en gedrevenheid van de medewerkers werkte zeker mee aan het succes van de voorstelling.

In de commandobunker, de “424”, waren op diverse TV schermen films te zien uit allerlei landen met als thema vrijheid. Deze waren ondertiteld en men kon ze met een koptelefoon beluisteren voor een nog intensere beleving. In deze zeer indringende films sprak een ouder persoon aan de “keukentafel” met een jongere over wat onvrijheid en vrijheid hadden betekend in zijn of haar leven.
Het waren films uit landen over de hele wereld: Egypte, Marokko, Polen, Chili, Nederland, Duitsland, Spanje en Indonesië. De verhalen waren ontroerend en bijzonder. Daarbij werden drankjes geserveerd met internationale broodjes, om er ook de “smaak” van vrijheid aan te geven.

En in de grote Bertha bunker werd elke ochtend om 11.00 uur een talkshow gehouden. Twee grote ruimten van deze bunker waren zodanig omgetoverd door inrichting en belichting, dat er aan een “echte” keukentafel gesprekken konden worden gehouden waar publiek op rijen stoelen naar kon luisteren.
Elke ochtend begon met een compilatie van de About Freedom-films en de Nederlandse film, waarna er met een eilander aan de keukentafel werd gesproken over onder meer de oorlog op Terschelling. Deze eilanders waren Lieuwe Kaspers en Hille van Dieren van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling en verder Gerrit de Beer, Hessel van der Kooij Sr., Teunis Schol en Loes Dijk. De oudsten vertelden nog uit eigen ervaring over de oorlogsjaren en daarna, de anderen over de ervaringen van hun familie. Ook was er elke ochtend een gesprek met een Oerol-maker over zijn of haar voorstelling.
Tussen de films en de gesprekken door was er prachtige live-muziek, wat de beleving in deze bunker nog meer bijzonder maakte.

Het totaal aantal bezoekers aan About Freedom in de 9 dagen op Terschelling lag rond de 4600.

meer informatie: aboutfreedom.nl

Land- en zeemijn gevonden

Tijdens het bloot graven van twee bunkers voor de kantine kwam er veel oud ijzer zoals fietsonderdelen, olie en verfblikken tevoorschijn. Dit was er allemaal gedumpt door de Klu, die de voormalige Duitse kantine jaren in gebruik heeft gehad als reparatie werkplaats voor hun motor voertuigen.

Ook kwam er tot onze grote verbazing een oude zeemijn tevoorschijn die waarschijnlijk is gebruikt als een soort van kachel of BBQ. Deze zat ook vol met allerlei troep zoals blikjes, kwasten en van alles wat een mens kan bedenken. Het heeft zeker twee uren geduurd om hem leeg te krijgen.
Hij zal worden opgeknapt en een plaatsje krijgen bij de ingang van de kantine, straks het infocentrum van de Stichting.

Verder vonden we iets wat op een groot oliefilter leek (zie foto).
Hille van Dieren bedacht dat het ook wel eens een mijn kon zijn en maakte een foto die hij naar de EOD in Den Helder stuurde. Binnen een aantal uren was de EOD op het eiland, bekeek het geval en constateerde dat het een zeer gevaarlijke Amerikaanse anti tankmijn was. De politie werd gebeld en zette de hoek op de stelling waar de mijn lag af met linten, tot de EOD er was, onder constante bewaking

De toen nog aanwezige kraan moest ter plekke een groot gat graven waarin de mijn werd gelegd met een pond explosief materiaal.
De contact draad werd aangesloten bij de kantine, ca 70 meter verwijderd van het gat, en na het aftellen ging de grond een aantal meters de lucht in vergezeld van een doffe dreun.

Hoe de mijn daar is gekomen is ons een duister raadsel, maar het was wel een leuk avontuur.

Project ‘Waddengebied in de Oorlog’ officieel van start.

(Verkort overgenomen uit: De Terschellinger van 28 augustus 2014, nr. 1494)

Vorige week vrijdag (dus op 22 augustus 2014) luidde gedeputeerde Tineke Schokker de officiële start in van het project ‘Waddengebied in de Oorlog’ in de kantinebunker van het Tigercomplex op West-Terschelling.

De Waddeneilanden vormden tijdens de Tweede Wereldoorlog een onderdeel van de Atlantikwall, een verdedigingslinie met een lengte van 5300 km, die door de Duitsers werd aangelegd van de Noordkaap in Noorwegen tot de Frans-Spaanse grens bij de Golf van Biskaje. Een strikt toegepaste standaardisatie maakte het mogelijk om in een relatief korte tijd vele tienduizenden verdedigingswerken aan te leggen.
Omdat de eilanden tot verboden gebied (Sperrgebiet) werden verklaard, zorgde dit voor een vrij unieke situatie, waarbij volledig geïsoleerde gemeenschappen te maken kregen met een forse bezettingsmacht, die bovendien allerlei verdedigingswerken ging aanleggen. Op Terschelling, Vlieland en Schiermonnikoog zijn de meeste verdedigingswerken zichtbaar.
Op alle Friese Waddeneilanden zijn voorbereidingen getroffen voor de ontsluiting van het aanwezige oorlogserfgoed. In gezamenlijkheid is daar door de Stichting Waddencentra een 1,5 miljoen Euro kostend projectvoorstel voor ontwikkeld. Het project wordt voor 80% gefinancierd door het Waddenfonds en de Provincie Fryslân.

Als eerste nam Joop de Jong, voorzitter van de Stichting Waddencentra en projectregisseur van ‘Waddengebied in de Oorlog’ het woord en heette de aanwezigen, bestaande uit een groot aantal genodigden, vrijwilligers en belangstellenden, welkom. Hij vertelde dat het eerste idee voor ontsluiting van het Tigercomplex afkomstig was van de Cultuurhistorische Vereniging ‘Schylge myn Lântse’. Omdat bleek dat die ambities te hoog gegrepen waren werd later besloten tot het oprichten van een kerngroep, waaruit de Stichting Bunkerbehoud Terschelling is voortgekomen.  Hij feliciteerde voorzitter Lieuwe Kaspers met de oprichting van de Stichting en bedankte Gerben de Jong van de Provincie voor de verleende steun. Ook memoreerde hij het overlijden van Piet op ’t Hof, die de eerste jaren als coördinator de bunkerwerkgroep op Terschelling begeleidde.

Aansluitend gaf voorzitter Lieuwe Kaspers inzicht in het ontstaan van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling en zijn persoonlijke interesse. Na het verschijnen van een rapport in 2008, dat als basis kan worden gezien voor de uitwerking van de plannen, werd in 2010, nog onder CHV ‘Schylge myn Lântse’, door de bunkerwerkgroep een subsidieaanvraag ingediend. De werkgroep had zich tot doel gesteld de bunkers op te ruimen en toegankelijk te maken.  En nadat in november 2014 een subsidie was toegekend begon de uitvoering gestalte te krijgen, wat leidde tot de oprichting van de Stichting op 4 maart 2014. “Er zal een gebruiksovereenkomst worden getekend met Staatsbosbeheer, waarna het grote werk kan beginnen”, aldus Kaspers. Met ‘het grote werk’ doelde hij op het toegankelijk maken van vier projectbunkers op het Tigercomplex.

Vervolgens gaf wethouder Teun de Jong een toelichting op het toeristisch belang van de ontsluiting van het Tigercomplex. Hij zei o.a.: “Ook aan de bewoners van de Waddeneilanden is de Tweede Wereldoorlog niet zomaar voorbij gegaan. De overblijfselen vormen een pijnlijke herinnering aan deze zwarte periode. Sommige onderdelen kregen op Terschelling een nuttige bestemming, denk aan de dancing op Dellewal, de zomerhuisjes aan de Zwarte Weg en bij Formerum aan Zee, de waterbuffertanks op het Seinpaalduin en de Volkshogeschool in Hoorn. Wat niet gebruikt kon worden werd verstopt en ontoegankelijk gemaakt. Na een periode van zeventig jaar zien we nu dat de aandacht voor de Tweede Wereldoorlog niet vermindert.” Hij vertelde dat hij door zijn recente bezoek aan o.a. de landingsstranden en musea in Normandië, er mede van overtuigd was geraakt dat de bezoekers aan de Waddeneilanden geïnteresseerd zullen zijn in het echte verhaal van de eilanden. “Deze bunkerstelling is geen plek waar mensen een ‘Efteling-ervaring’ moeten verwachten, maar waar wordt getracht de bunkers te benutten om bezoekers kennis te laten nemen van onze geschiedenis. Hulde voor de initiatiefnemers die de bunkers zichtbaar willen maken”, aldus wethouder de Jong.

Daarna werd door het bestuur van de Stichting, bestaande uit voorzitter Lieuwe Kaspers, secretaris Jaap Spits, penningmeester Sietze Hamstra en door Herman Brink, districtshoofd van Staatsbosbeheer, de bruikleenovereenkomst met Staatsbosbeheer getekend. Herman Brink zei voorafgaand aan de ondertekening dat hij het fantastisch vond dat zoveel vrijwilligers zich inzetten voor deze zaak en dat Staatsbosbeheer dit gebied dan ook graag in erfpacht geeft aan de Stichting.

Tenslotte was het woord aan gedeputeerde Tineke Schokker, die zei verheugd te zijn met het initiatief om het verleden op te graven en zichtbaar te maken. Ze zei verder er bijzonder trots op te zijn dat het Waddenfonds een bijdrage levert aan dit project en feliciteerde alle betrokkenen met het behaalde resultaat tot nu toe. Tot slot wenste zij de Stichting Bunkerbehoud Terschelling succes bij alles wat er de komende jaren op deze plek gaat gebeuren.

Vervolgens was het tijd voor de officiële opening, waarvoor het gezelschap zich begaf naar de ‘Gevangenisbunker’, één van de projectbunkers. Daar verrichtte Tineke Schokker de officiële openingshandeling. Zij klopte op de toegangsdeur, waarna deze werd geopend door ‘gevangene’ Hille van Dieren, bestuurslid van de Stichting, die de ge


Het bunkerproject op Terschelling wordt mede mogelijk gemaakt door:
sponsors Bunker project Terschelling De volgende personen of bedrijven hebben een donatie gedaan aan Stichting Bunkerbehoud Terschelling:
Donateurs Stichting Bunkerbehoud Terschelling
Copyright 2017- 2020 - Stichting Bunkerbehoud Terschelling | vormgeving sponsors